Umhverfistofnun - Logo

Fráveitan og umhverfið

Aukin hreinsun fráveituvatns dregur úr losun gróðurhúsalofttegunda

Í tengslum við aðgerðir í fyrstu vatnaáætlun Íslands lét Umhverfisstofnun vinna greiningu á losun gróðurhúsalofttegunda úr fráveituvatni. Til að meta þá losun var stuðst við þær forsendur sem notaðar eru til útreikninga á losun skólps í loftslagsbókhaldi Íslands og niðurstöður Stöðuskýrslu fráveitumála ársins 2018. Miðað við núverandi losun á fráveituvatni má ætla að losun CO2-ígilda á ári sé um það bil 29 þúsund tonn.

Í dag er fráveituvatn að mestu losað í  sjó, þar sem reikna má með losun gróðurhúsalofttegunda, annars vegar vegna losunar metans í loftfirrðum aðstæðum og hins vegar vegna losunar N2O. Magn þessarar losunar er ekki fyllilega þekkt og getur hún verið háð margvíslegum aðstæðum á hverjum stað fyrir sig, auk þess að töluverð óvissa er um losun frá strandsvæðum.

Auk mats á losun við núverandi aðstæður var metið hver losun gróðurhúsalofttegunda verður vegna aukinnar söfnunar seyru eftir því í hvaða farveg hún fer:

  1.    Losun við óbreytt ástand  
  2.    Aukin seyrusöfnun til urðunar  
  3.    Aukin seyrusöfnun og seyra er nýtt til landgræðslu  
  4.    Aukin seyrusöfnun og 50% nýtt til landgræðslu og 50% fer í urðun

Ef öll þéttbýli sem losa meira en 2.000 persónueiningar myndu hreinsa fráveituvatn þannig að auk grófhreinsunar, þá lækki einnig magn BOD5 og svifagna í skólpi þá rúmlega áttfaldast magn seyru (úr um 1.300 tonnum í 10.400 tonn af þurrefnum á ári). Þá sýnir greiningin að við þessa auknu söfnun á seyru dregst losun gróðurhúsalofttegunda saman um tæp 1.000 tonn af CO2  ígildi á ári ef seyran yrði urðuð og um 3.000 tonn af CO2  ígildi á ári ef seyran yrði nýtt til landgræðslu.

 Gera má ráð fyrir en frekari samdrátti ef þéttbýlin færu í tveggja þrepa hreinsun og seyran yrði nýtt til landgræðslu eða um 3.000 tonn CO2  ígilda á ári. Enn meiri ávinningur fælist í því að skipta út tilbúnum áburði fyrir seyru.  

 Súluritið sýnir hver losun gróðurhúsalofttegunda yrði miðað við mismunandi farvegi seyru: a) óbreytt ástand, b) aukin söfnun og urðun seyru og c) aukin söfnun seyru og hún nýtt til landgræðslu. Til viðbótar er hér framsettur sá munur ef  öll umrædd þéttbýlissvæði myndu fara í tveggja þrepa hreinsun og b TÞ) urða seyruna eða c TÞ) nýta hana til landgræðslu. 



 Frekari upplýsingar má sjá í Greinargerð um losun gróðurhúsalofttegunda við bætta fráveituhreinsun